Εξωδικαστικός Μηχανισμός και Χρέη προς Δήμους: Υπαγωγή ακόμη και με Κατασχέσεις σε Ισχύ

Νέα νομοθετική ρύθμιση επιτρέπει την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό για οφειλές άνω των 10.000 € προς δήμους και νομικά τους πρόσωπα, ακόμη και μετά την επιβολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης

Διεύρυνση του εξωδικαστικού για δημοτικές οφειλές

Σημαντική τροποποίηση στο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών προς δήμους και νομικά πρόσωπα δήμων εισάγει το άρθρο 32 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 8 Ιανουαρίου 2026. Η νέα διάταξη έρχεται να άρει ένα από τα βασικότερα πρακτικά εμπόδια ένταξης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών, επιτρέποντας την υποβολή αίτησης ακόμη και όταν έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις ή ασφαλιστικά μέτρα από δήμο.

Η ρύθμιση τροποποιεί το ειδικό πλαίσιο που θεσπίστηκε με τον ν. 5143/2024, βάσει του οποίου οφειλές άνω των 10.000 ευρώ προς δήμους μπορούν να υπαχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό του ν. 4738/2020.

---

Το προϊσχύον καθεστώς και το πρακτικό αδιέξοδο

Μέχρι σήμερα, οι οφειλές προς δήμους:

• βεβαιώνονταν στη ΔΟΥ,
• αντιμετωπίζονταν ως χρέη προς το Δημόσιο,
• και υπάγονταν στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού μέσω της ΑΑΔΕ.

Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου είχαν ήδη ληφθεί μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (κατασχέσεις λογαριασμών, δεσμεύσεις απαιτήσεων κ.λπ.), η εφαρμογή του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων λειτουργούσε στην πράξη ως φραγμός στην ένταξη στον εξωδικαστικό, παρότι ο οφειλέτης πληρούσε τα ουσιαστικά κριτήρια.

---

Τι αλλάζει με τη νέα διάταξη

Η προτεινόμενη ρύθμιση διατηρεί τον βασικό κορμό του συστήματος (όριο 10.000 € και υπαγωγή στον εξωδικαστικό), εισάγοντας όμως κρίσιμες αλλαγές:

1️⃣ Μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και αίτηση εξωδικαστικού
Ρητά πλέον προβλέπεται ότι:

η ύπαρξη κατασχέσεων ή ασφαλιστικών μέτρων που έχουν επιβληθεί από δήμο ή νομικό πρόσωπο δήμου δεν εμποδίζει την υποβολή αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Με τον τρόπο αυτό αίρεται το «μπλόκο» που ίσχυε μέχρι σήμερα για επαγγελματίες και επιχειρήσεις με δεσμευμένους λογαριασμούς.

2️⃣ Αναστολή μέτρων μετά την οριστική υποβολή
Μετά την οριστική υποβολή της αίτησης:

• εφαρμόζεται και για τον δήμο η αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης,
• ισχύει το ίδιο καθεστώς αναστολής που προβλέπεται για τους λοιπούς πιστωτές και τη Φορολογική Διοίκηση.

3️⃣ Άρση ή επαναφορά μέτρων ανάλογα με την εξέλιξη

• Αν συναφθεί σύμβαση αναδιάρθρωσης, προβλέπεται άρση των ήδη ληφθέντων μέτρων.
• Αν η σύμβαση ακυρωθεί ή καταπέσει, ο δήμος προχωρά άμεσα σε επανενεργοποίηση των μέτρων είσπραξης.

Η αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης των μέτρων για τις συγκεκριμένες οφειλές παραμένει στον δήμο ή στο νομικό του πρόσωπο.

---

Πρακτική σημασία για επιχειρήσεις και επαγγελματίες

Για πρώτη φορά, η νομοθεσία ορίζει με σαφήνεια ότι:

• οι δημοτικές κατασχέσεις δεν αποτελούν πλέον λόγο αποκλεισμού από τον εξωδικαστικό,
• και ότι ο οφειλέτης μπορεί να επιδιώξει συμφωνία αναδιάρθρωσης χωρίς παράλληλη εκτέλεση.

Η ρύθμιση παρέχει ουσιαστική «ανάσα» σε επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που έχουν ήδη βρεθεί στο στάδιο των αναγκαστικών μέτρων, δίνοντας θεσμική δυνατότητα εξόδου από το αδιέξοδο.

Αναλυτικές πληροφορίες για τη διαδικασία και τα βήματα υπαγωγής είναι διαθέσιμες στο
👉 https://exodikastikos.org/

Για εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση περιπτώσεων με δημοτικές οφειλές και μέτρα εκτέλεσης, σχετική υποστήριξη παρέχεται από το
👉 https://karkalislawfirm.com/

---

Συμπέρασμα

Η προτεινόμενη τροποποίηση σηματοδοτεί ουσιαστική διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού για χρέη προς δήμους. Με τη ρητή αποσύνδεση της υπαγωγής από την ύπαρξη κατασχέσεων, ενισχύεται ο χαρακτήρας του μηχανισμού ως πραγματικού εργαλείου ρύθμισης και όχι απλώς τυπικής διαδικασίας.

Ιωάννης Καρκάλης-Γλύπτης, Δικηγόρος Κατερίνης