Νομοθετικές παρεμβάσεις στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών (ν. 4738/2020)

Με το πρόσφατο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή, επέρχονται ουσιώδεις τροποποιήσεις και συμπληρώσεις στο υφιστάμενο πλαίσιο του ν. 4738/2020, με στόχο την ενίσχυση της λειτουργικότητας του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, τη διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων και την άρση πρακτικών δυσχερειών που είχαν ανακύψει κατά την εφαρμογή του.

Οι βασικοί άξονες των παρεμβάσεων μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:

1. Διεύρυνση της τεκμαιρόμενης συναίνεσης των πιστωτών

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αναμόρφωση των διατάξεων περί τεκμαιρόμενης συναίνεσης των πιστωτών στο πλαίσιο της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Πλέον, το καθεστώς αυτό δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους ευάλωτους οφειλέτες, αλλά επεκτείνεται και σε επιλέξιμους οφειλέτες που πληρούν έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων του ευάλωτου, υπό την προϋπόθεση ότι οι οφειλές τους προς χρηματοδοτικούς φορείς δεν υπερβαίνουν το ποσό των 300.000 ευρώ και είναι ληξιπρόθεσμες για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 90 ημερών.

Η τεκμαιρόμενη συναίνεση καλύπτει πλέον το σύνολο των πιστωτών, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών φορέων, του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, επί της παραγόμενης αντιπρότασης πιστωτών. Η δυνατότητα δικαστικής προσβολής της πρότασης ρύθμισης περιορίζεται σε συγκεκριμένους λόγους, γεγονός που ενισχύει τη σταθερότητα και την ταχύτητα της διαδικασίας.

2. Ένταξη δανείων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου στη διαδικασία εξυγίανσης

Σημαντική καινοτομία αποτελεί η ρητή πρόβλεψη δυνατότητας υπαγωγής στη διαδικασία εξυγίανσης απαιτήσεων χρηματοδοτικών φορέων, για τις οποίες έχει παρασχεθεί εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Οι εγγυήσεις αυτές διατηρούνται σε πλήρη ισχύ, χωρίς να επέρχεται αύξηση της εγγυητικής ευθύνης του Δημοσίου.

Παράλληλα, προβλέπεται αναστολή της παραγραφής των αξιώσεων των πιστωτών κατά του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και των σχετικών προθεσμιών υποβολής αιτημάτων κατάπτωσης, για όσο διάστημα διαρκεί η διαδικασία εξυγίανσης και η ισχύς της επικυρωμένης συμφωνίας.

Σε περίπτωση που η συμφωνία προβλέπει διαγραφή μέρους της οφειλής, οι χρηματοδοτικοί φορείς δύνανται να αξιώσουν την εφάπαξ καταβολή του εγγυημένου μέρους από το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ σε περίπτωση ακύρωσης της συμφωνίας, οι οφειλές αναβιώνουν στο προ της εξυγίανσης ύψος τους και καθίστανται άμεσα απαιτητές.

3. Παράταση και ενίσχυση της προστασίας των ευάλωτων οφειλετών

Το νομοθετικό πλαίσιο τροποποιείται περαιτέρω υπέρ των ευάλωτων οφειλετών, με την κατάργηση της αυστηρής αποκλειστικής προθεσμίας για την υποβολή αίτησης ένταξης στο Πρόγραμμα Συνεισφοράς του Δημοσίου. Η δυνατότητα υποβολής αίτησης παρατείνεται έως τη μεταβίβαση της κύριας κατοικίας στον φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης και, σε κάθε περίπτωση, έως την 31η Οκτωβρίου 2025.

Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αποτροπή απώλειας της κύριας κατοικίας λόγω τυπικών παραλείψεων και στη διευκόλυνση της έγκαιρης πρόσβασης των δικαιούχων στο προστατευτικό πλαίσιο.

4. Υποχρέωση έγγραφης πρότασης ρύθμισης πριν από τον πλειστηριασμό

Εισάγεται υποχρέωση των πιστωτών να απευθύνουν στον οφειλέτη, σε εύλογο χρόνο πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού, έγγραφη πρόταση ρύθμισης της οφειλής. Η ρύθμιση αυτή ενισχύει την αρχή της προληπτικής διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους και λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών.

5. Ειδικές ρυθμίσεις για αθλητικά σωματεία και μεταβατικές διατάξεις

Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής νέας αίτησης υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό σε Αθλητικές Ανώνυμες Εταιρείες και αθλητικά σωματεία, σε περίπτωση ουσιώδους μεταβολής της αγωνιστικής κατηγορίας και της οικονομικής τους κατάστασης. Παράλληλα, θεσπίζονται μεταβατικές διατάξεις που επιτρέπουν την επανυποβολή αίτησης από οφειλέτες των οποίων οι προηγούμενες αιτήσεις είχαν απορριφθεί, υπό το διευρυμένο πλέον πλαίσιο.